Wie moet de riolen betalen?

Tot nu toe werden aanleg en onderhoud van de rioleringen betaald uit de ‘algemene middelen’, de gewone gemeentebegroting dus, ten dele aangevuld met de Vlaamse Rio-subsidies uit het MINA-fonds.

Sinds 2004 probeert men echter zoveel mogelijk de ‘reële kostprijs’ van de waterzuivering rechtstreeks door te rekenen aan de ‘klant’ via de riooltaksen op de waterfactuur. Daar heeft de PVDA een probleem mee. Daar hebben we ook goede argumenten voor.

1. Het is niet bepaald een voorbeeld van sociaal beleid. Een werkloos gezin uit de Langestraat in Ledeberg betaalt evenveel riooltaks per kubieke meter waterverbruik als topverdieners uit Sint-Martens-Latem. De riooltaks is een soort ‘vlaktaks’, iedereen betaalt hetzelfde, los van het inkomen. Terwijl het gewone belastingsysteem progressief is : hoe meer inkomen, hoe hoger de aanslagvoet. Om onze scholen te bekostigen, betaalt een topindustrieel dus méér dan een minimumloner. Voor de riolen betalen ze evenveel. Dat is sociaal niet rechtvaardig. De ‘reële kostprijs doorrekenen’, los van het inkomen, is een zeer liberaal principe. En niet toevallig is het een logica die ons door de Europese Commissie wordt opgedrongen.
2. Het is een beetje hypocriet. Tijdens de verkiezingscampagne liet kandidaat-burgemeester Daniël Termont een ‘contract met de Gentenaar’ in alle Gentse brievenbussen droppen. Daarin stond dat elke beleidsmaatregel zou getoest worden op haar “sociaal karakter” (waarvan akte), maar ook dat hij Gent zou besturen “zonder belastingverhoging”. Van het linkse populisme, verlos ons heer? De VLD zei : “Voor de VLD is enige stijging van de gemeentelijke belastingen uitgesloten”. Blijkbaar bedoelden ze daarmee alleen de gemeentelijke opcentiemen. Benieuwd of een werkloos gezin uit Ledeberg met twee kinderen die logica volgt als ze de (gemiddeld) 244 euro riooltaksen (Gents en Vlaams samen) moeten ophoesten. Dat is wel bijna 10.000 Bfr. Voor water. Om u te kunnen wassen.
3. De verhoging met 15% wordt ‘in den duik’ doorgevoerd. In Antwerpen was het stadsbestuur zo fair om de verhoging van de riooltaks open en bloot in het beleidsakkoord te zetten. In Gent geen woord. Een maatregel die de waterfactuur toch gevoelig duurder maakt, is zelfs geen debat waard in de Gentse gemeenteraad.

Wat wij dus willen, is dat de investeringen in riolen betaald worden uit de algemene middelen. Het beste zou zijn als de Vlaamse overheid de Rio-subsidies uit het Mina-fonds gevoelig verhoogde. Want de lasten afwentelen op de gemeentes is niet eerlijk. Ten eerste - maar nu worden we technisch - zijn zeer grote vraagtekens te plaatsen bij veel investeringen die de laatste jaren door Aquafin zijn gebeurd. Veel geld voor weinig resultaat. Moeten de gemeentes daar voor opdraaien? Ten tweede : er zijn zeer grote verschillen tussen de gemeentes. Er zijn gemeentes waar de reële kostprijs van de riolen oploopt tot meer dan 500 euro per persoon per jaar. In andere gemeentes is er dan weer bijna geen riooltaks nodig. Dat is absurd. Het is veel beter om alles in één grote pot te steken. Het voordeel is ook dat de overheid indien nodig nieuwe inkomsten kan zoeken. Waarom altijd de gezinnen doen betalen, terwijl bijvoorbeeld winst op de verkoop van aandelen in België nog altijd niet belast wordt. Er is ook nog altijd geen vermogensbelasting.

Wij pleiten dus voor solidariteit: op een dubbele manier. Laat via de algemene belastingen de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen, zoals het hoort. En laat zoveel mogelijk door de Vlaamse overheid subsidiëren, in plaats van de lasten op de gemeentes af te wentelen.