DM | Tom De Meester wil snel actie tegen de megazonneparken

Een falend groen energiebeleid erkennen, is niet genoeg, zegt Tom De Meester, minister Van den Bossche moet ingrijpen, en vlug wat: ‘Nieuwe megazonneparken staan in de steigers.’

Dat de gestegen kosten voor zonne-energie fors doorgerekend worden aan de consument, blijft voor debat zorgen. Vlaams minister van Energie Freya Van den Bossche (sp.a) uit scherpe kritiek op het beleid van haar voorgangers: “De keuze voor zonne-energie was fout.” En: “De fout zit bij de overheid, die veel te hard in de richting van zonnepanelen geduwd heeft en vervolgens het systeem niet snel genoeg aangepast heeft.” Maar moet Minister Van den Bossche niet eerst en vooral in eigen boezem kijken? En als het beleid fout zat, waarom moet de consument dan boeten?

Het klopt, om te beginnen, dat zonne-energie de duurste en minst efficiënte vorm van groene energie is. Maar dat wisten we in 2009 ook al, toen Freya Van den Bossche minister van Energie werd. In Wallonië werd toen precies om die reden het geweer van schouder veranderd en de steun voor zonnepanelen teruggeschroefd. Niet zo in Vlaanderen, waar onder het motto ‘wat we zelf doen, doen we beter’ voort met geld gemorst werd.

De royale subsidiëring van zonnepanelen dateert uit 2006. Toen besliste de Vlaamse regering het systeem van groenestroomcertificaten, dat al bestond voor onder andere biomassa en windmolens, uit te breiden naar zonne-energie. Vooral voor bedrijven was dat een uitstekende zaak. De Vlaamse overheid garandeerde 20 jaar lang hoge subsidiebedragen. Was dat de schuld van Freya? Neen. In 2006 was Hilde Crevits (CD&V) Minister van Energie. Maar de sp.a zat toen ook in die Vlaamse regering, maakte geen bezwaar, en heeft dus evengoed boter op het hoofd. Waarom zou de sp.a trouwens bezwaar maken tegen de uitbreiding van de groenestroomcertificaten, een systeem dat in de periode 1999-2002 was uitgedacht en ingevoerd door... toenmalig Vlaams minister van Energie Steve Stevaert (sp.a)?

Verviervoudiging

Ook Freya Vandenbossche koos heel nadrukkelijk voor zonne-energie. Ook toen bleek dat het systeem volledig uit de hand liep. In haar eigen beleidsbrief van 17 oktober 2010 citeert Van den Bossche alarmerende cijfers over “de explosieve groei van de installatie van fotovoltaïsche zonnepanelen in 2009”, die “mede te wijten is aan de aankondiging van de afbouw van de vaste vergoeding voor groenestroomcertificaten vanaf 1 januari 2010. Ook in 2010 blijft het aandeel van zonne-energie groeien.” Freya Vandenbossche legt eind 2010 een voorstel op tafel om de subsidiebedragen versneld af te bouwen, maar dat zorgt alleen voor een nieuwe opstoot van last-minute investeringen. Van afraden was geen sprake, integendeel. “Zonnepanelen blijven een interessante investering”, zei Van den Bossche in december 2010. “En dat is maar goed ook. Ook in de nieuwe steunregeling zijn ze snel terugverdiend en blijven daarna nog jarenlang gratis stroom en groenestroomcertificaten opleveren. Het is dus een bijzonder slimme investering.”

In elk geval, het subsidiebeleid voor groene energie faalt, en het siert Van den Bossche dat ze dat erkent. Maar dat volstaat niet. Je kunt niet zeggen dat de kostprijs voor industriële megazonneparken “niet te verantwoorden is” en er verder niets aan doen. “De overheid had die parken nooit mogen subsidiëren”, zegt Vandenbossche nu. Maar die subsidiëring blijft wel bestaan! De Vlaamse regering besliste weliswaar de subsidiebedragen voor industriële zonneparken af te bouwen, maar dat geldt enkel voor nieuwe installaties. Voor bestaande installaties blijft de huidige oversubsidiëring bestaan. Het gevolg is dat multimiljonair Fernand Huts nog 18 jaar lang 12 à 15 miljoen euro blijft krijgen voor de zonnepanelen op Katoen Natie.

Het verhaal eindigt niet bij Huts. Het aantal industriële zonne-installaties verviervoudigde in één jaar tijd, terwijl het aantal installaties bij particulieren met slechts 60 procent groeide. Nieuwe megazonneparken staan in de steigers. Terra Nova bijvoorbeeld, in Zelzate. Daar gooien de multinationals De Nul en Dredging International een oud gipsstort in sneltempo dicht, nu de subsidies nog niet al te drastisch verlaagd zijn. Het stort wordt volgebouwd met 230.000 vierkante meter zonnepanelen voor wat “het grootste park voor zonne-energie in de Benelux” moet worden. De kosten voor nieuwe energieparken dreigen dus, ondanks de afgebouwde subsidies, de consument voort op kosten te jagen.

Door de fors gestegen subsidiekost kijken consumenten nu al aan tegen een prijsverhoging van gemiddeld 72 euro per jaar, die in sommige regio’s oploopt tot 148 euro per gezin. De hamvraag blijft: als zelfs de verantwoordelijke minster zegt dat de overheid zwaar in de fout ging, waarom zijn het dan de consumenten die de rekening krijgen voor jaren wanbeleid? Minister Van den Bossche kondigt aan “dat eigenaars van zonnepanelen meer zullen moeten betalen”. Maar zo dreigt de factuur terecht te komen bij de gezinnen die uit eerlijke, ecologische overwegingen zonnepanelen installeerden. Nochtans kan het anders. Waarom schuiven we de kosten voor investeringen in groene stroom niet door naar de producenten van grijze stroom? Electrabel maakt volgens de energiewaakhond CREG jaarlijks 2 miljard euro woekerwinsten met kerncentrales en vervuilende elektriciteitscentrales. Gebruik die winsten om de zonnepanelen van gezinnen te subsidiëren.

En stop de grote misbruiken van grote bedrijven. Miljonairs en multinationals hebben geld genoeg om hun zonnepanelen zelf te betalen.