Bij Brandweer Aalst geeft zelfs de commandant er de brui aan

Een plan voor een sneller en meer adequaat optreden? We zullen zelfs geen volledige ploegen meer kunnen samenstellen!

00

Volgende week dinsdag, 30 november, zou de gemeenteraad van Aalst het reorganisatieplan van de brandweer goedkeuren. Toen de brandweerlieden dat te weten kwamen, hoorden ze het in Keulen donderen! Meer dan een jaar geleden hadden ze hun staking opgeschort, omdat de burgemeester, Ilse Uyttersprot, beloofd had het plan te herbekijken in samenspraak met de vakbonden. Sindsdien is er wel een paar keer vergaderd, maar van een echt gesprek is er nooit sprake geweest. Hoe durft ze het praktisch ongewijzigde oude plan nu opnieuw voorleggen? Dus opnieuw staking en iedereen vastberaden op post.

Er is geen enkele werkwillige. Geen permanentie. Alleen de commandant is binnen. Hij heeft een paar dagen geleden zijn pensioenaanvraag naar de burgemeester gestuurd. Hij wenst aan de uitvoering van dit reorganisatieplan niet meer mee te werken. Hijzelf schakelt vandaag alle oproepen door naar andere brandweercorpsen: “Hier wordt vandaag niet gewerkt!”

Alle stakers zijn vastberaden: dit plan van de burgemeester zal niet doorgevoerd worden. Ik vraag Lydie Van Meerhaege van het gemeenschappelijk vakbondsfront waarom het plan niet deugt. Zij vindt dat het absoluut onuitvoerbaar zonder nieuwe aanwervingen. “Dat komt ervan” zegt ze. “De regels voor overleg worden hier helemaal niet gevolgd. Typisch Aalst.” Ik besluit meer uitleg te vragen aan Bart Van Melkebeke, ACOD-delegee en stakingsleider. Hij heeft alle zogenaamde onderhandelingen meegemaakt; hij moet me dus het hele verhaal kunnen vertellen. Ondanks de drukte maakt hij tijd voor een interview.

Bart, de mannen zijn allemaal kwaad en vastberaden. Ik hoor hier heel veel kritiek op de burgemeester. Kunt u mij eens uitleggen wat er hier vandaag allemaal verkeerd gaat?

Bart Van Melkebeke. Dat plan kan nooit werken. Er is veel te weinig personeel voor. Wij gaan akkoord met een reorganisatie, maar als we dit plan “voor een sneller en adequater optreden” zouden moeten uitvoeren, dan kunnen we zelfs geen volledige ploegen meer samengesteld krijgen voor onze interventies. We willen ook niet méér betaald worden dan vroeger, maar zeker ook niet minder, wat met dit plan wel zou gebeuren. We zouden vele overuren gratis moeten presteren. Vaste verlofdagen en een leefbaar familiaal leven zouden onmogelijk worden. Het opvangnet dat overblijft voor personeelsleden die door ongeval of ziekte niet meer in aanmerking komen voor de zware jobs zou niet meer volstaan om hen op te vangen. En tenslotte kunnen we niet langer aanvaarden dat elk echt overleg tussen bestuur en vakbonden hier geweigerd wordt. Er zijn dus vele redenen om tot actie over te gaan. Het plan dat nu ter goedkeuring aan de gemeenteraad wordt voorgelegd, is zowat hetzelfde als het oude plan van vorig jaar. Op onze eisen is nooit een antwoord gekomen. Daarom gaan we vandaag door met de staking die vorig jaar werd opgeschort!

Ik hoorde nochtans dat het bestuur zich akkoord verklaart met een groter personeelsbestand van 88 man.

Bart Van Melkebeke. Inderdaad. Maar waarom zijn we dan nu nog altijd maar met 71? Degenen die het beroepscorps dit jaar verlieten, werden niet vervangen. Voor volgend jaar zal precies hetzelfde gebeuren: men houdt er geen rekening mee dat 6 personeelsleden hun pensioen zullen opnemen. Daardoor komt er in de praktijk ook met nieuwe aanwervingen geen personeel bij. Besparingen ja, daar draait het allemaal om. Op 1 januari zou het nieuwe plan moeten starten. Hoe dan wel? We zijn nog altijd maar met 71! Zelfs als er nu nog nieuwen zouden worden aangeworven, wanneer zullen die dan inzetbaar zijn? Vergeet niet dat we een gevaarlijk beroep hebben. Die nieuwen moeten dus eerst een lange en zware opleiding krijgen. Pas na anderhalf jaar zullen ze volledig inzetbaar zijn. Hoe treden we dan ondertussen, zoals het plan het stelt, “sneller en adequater” op? Een onmogelijke opgave. We werken met 5 ploegen. In 2000 deed de ambulancedienst jaarlijks slechts 3.500 ritten, nu 6.000! We hebben nu 4 ambulances. Daardoor zijn constant 8 personeelsleden per ploeg bezet; in de dispatching zijn er dat 2 per ploeg. Hoeveel blijven er dan nog over voor de brandweer zelf? Twee. Maar om uit te rukken moeten we minstens met een ploeg van 6 zijn. We zouden dan wel vrijwilligers kunnen oproepen om een volledige ploeg bijeen te krijgen. Er zijn er 28, maar die hebben ook een andere job. Je mag al blij zijn als je er 2 kan vinden. En hoe lang moet je dan nog op hen wachten? Is dat “snel en adequaat” presteren? Dit alles dan nog in de veronderstelling dat er bij ons die dag niemand ziek zou zijn. Neen, om dit plan te kunnen toepassen, moeten we met minstens 94 zijn. Zo niet, dan kan het plan onmogelijk werken.

Tot welk loonverlies zou het nieuwe systeem leiden? En wat met de overuren?

Bart Van Melkebeke. We zullen loon verliezen voor het nacht- en weekendwerk. De werkelijk gepresteerde uren zouden niet meer betaald worden. We zouden daarvoor maandelijks nog slechts een vast bedrag van 250 euro krijgen. Dat is heel wat minder dan wat we vroeger verdienden. En onze overuren zouden we niet meer kunnen omzetten in verlofdagen. We zouden er 100 kunnen meenemen naar volgend jaar. Maar waartoe dienen ze nog, als we er van vorig jaar al zoveel staan hebben? In de praktijk zullen we die overuren dus gratis gewerkt hebben. Neem bijvoorbeeld vorige week met die overstromingen. Sommigen deden 50 overuren, die met dit nieuwe systeem nooit meer betaald zullen worden. Wie kan daar akkoord mee gaan? De vrijwillige brandweerlieden worden voor hetzelfde werk wel normaal betaald. Voor nacht- en weekendwerk krijgen zij zelfs een dubbel loon.

Hoe zit het nu met het systeem van het aantal uren per werkdag? Wordt het nu een systeem van 12 of van 8 uren?

Bart Van Melkebeke. Wij willen dat het personeel kan beslissen wat het zal worden. Kijk, die man hier naast mij heeft kleine kinderen. Hij en zijn vrouw werken nu elk in een 8-uren systeem, in verschillende posten. Nu trekken zij hun plan met de kinderen. Maar wat als hij in een 12-urensysteem moet stappen? De grootouders van beiden kunnen de kinderen niet opvangen. Ik ben voor een 8-urensysteem. Het zou zelfs efficiënter en goedkoper zijn.

Het externe auditbureau Deloitte leverde een studie af voor de reorganisatie. Zijn die mensen dan onbekwaam?

Bart Van Melkebeke. Ik hoor regelmatig dezelfde klachten van collega’s uit andere diensten. Het doel van de studies komt in de meeste gevallen gewoon hierop neer: besparen, besparen en nog eens besparen. Dat is hier ook zo. Ik denk dat ze dat vele geld van al die studies beter zouden gebruiken voor de aanwerving van meer personeel. Want daar ligt het grootste probleem. Je kan je job maar goed uitvoeren als je er genoeg tijd voor krijgt en je je er goed in voelt. Wist je dat bij ons het personeel fouten in de studie verbeterd heeft voor ze openbaar werd gemaakt? Wij hebben toch onze lange ervaring? Of denken ze misschien dat wij nooit nadenken over het werk en alleen maar willen profiteren? Werknemers hebben toch hun beroepseer of denken ze dat die niet meer bestaat?

Ik las in de krant de verklaring van de schepen van het personeel, Dylan Cassaer (SP.a). Hij zegt dat hij syndicale acties verwacht, maar hij “moet zijn verantwoordelijkheid nemen.” Wat vind je daarvan?

Bart Van Melkebeke (heel kwaad). Ho, zet dit maar in dikke, grote blokletters in uw blad! Hij moest beschaamd zijn! Een echte schande is dat! Onze voorvaders en ook zijn vader nog, zij hebben zo hard gestreden voor een beter leven voor de arbeiders. Ook nog voor een 38-urige werkweek. Iemand als hij is het niet waard zich nog socialist te noemen!

Heel erg bedankt, Bart, en veel succes met uw staking!

PS

1. Een mij nog onbekende brandweerman had het einde van het gesprek met Bart gehoord. Hij nam me even terzijde en fluisterde: “Jullie van de PVDA zijn nu zoals de oude socialisten. Ik zat jaren in het bestuur van de socialisten bij ons. Maar ik hield het er niet meer vol. Een arbeider voelt zich daar niet meer thuis. Het zijn er allemaal advocaten. Daarom heb ik de 2 laatste verkiezingen voor jullie gestemd.” Ik kon hem niet tegenspreken, alleen bedanken voor zijn aanmoediging.
2. Bij het beëindigen van mijn artikel verneem ik, dat de burgemeester (met een verleden bij Unizo) de brandweermannen nu uitnodigt op een vergadering waar zij uitleg zal geven over het nieuwe plan. De vakbondssecretarissen mogen er niet bij aanwezig zijn. Sterk! Echt sterk! Waar gaan we naartoe als de vakbond niet meer erkend zou worden als de organisatie van de werknemers?

Hoe de brandweer staakt in carnavalstad Aalst

Dinsdagmorgen 23 november, 7 uur. Drie prachtige en machtige oude rode pompierwagens, gekocht en in volle glorie herschilderd door een paar stoere brandweerlieden, sluiten de brandweerkazerne hermetisch af. Drie rode grote reuzen uit de jaarlijkse carnavalstoet, die zopas door de Verenigde Naties als erfgoed werd erkend. “Wie doet ons wat?” Ze lijken de hele wereld uit te dagen: “Kom maar af als ge durft!” Ondertussen hebben de stakers - velen met hun indrukwekkende brandweerhelm op - al materiaal uit de kazerne aangesleept. Vandaag wordt geen vuur gedoofd, maar aangestoken, want het is koud. Ze delen pamfletten uit: “Mevrouw de burgemeester luistert reeds meer dan een jaar niet naar onze terechte eisen. Vandaag staken wij om onze eisen kracht bij te zetten. Steun onze acties!”

Even later ontstaat het gerucht dat de stakers iets groots in de zin hebben. In de drukte van de ochtendfiles zetten de reuzen en hun volgelingen zich traag in beweging. Op naar het centrum! De burgemeester geeft daar vandaag tv-maker Steven Van Herreweghe (van “De jaren stillekes”) een culturele rondleiding door de stad. Er zijn veel camera’s in de buurt. Welnu, de brandweer zal de eregast gratis een staaltje van de Aalsterse cultuur aanbieden. De grote rode pompierwagen, omringd door de stakers, volgt de stoet. Uit de enorme boxen schalt de meest beruchte stadssage van de jongste jaren in Aalst, op de tonen van het carnavalslied “De verdwoiningstrik van Ilse”. (Vorig jaar, nadat de brandweer de Grote Markt vol schuim had gespoten, vluchtte de burgemeester uit de gemeenteraad weg, vermomd in een politie-uniform.)

Telkens als de Aalsterse brandweer staakt, zal iedereen in Aalst en omstreken het geweten hebben! Niet voor niets kunnen de drie vakbonden in hun pamflet dat uitgedeeld wordt, fier schrijven: “Wij staan altijd klaar voor u. Wij staan in voor uw veiligheid! De Aalstenaars dragen de brandweermannnen op handen!”

Het stadsbestuur wacht met een bang hart af wat de brandweermannen volgende vrijdag weer uit hun helm zullen toveren op het geplande volksfeest ter gelegenheid van de erkenning van Aalsters carnaval als werelderfgoed.